Recht Algemeen
Iedereen in Nederland moet in gelijke gevallen gelijk worden behandeld.
Wanneer geldt dit? Bij contact met overheid, werk, onderwijs en veel vormen van dienstverlening.
Waar ligt de grens? Niet ieder verschil is discriminatie. Het verschil moet samenhangen met een beschermde grond en mag niet wettelijk gerechtvaardigd zijn. Formeel recht, praktische werkelijkheid Ongelijke behandeling is niet automatisch verboden discriminatie. De reden, vergelijking en context moeten duidelijk worden.
01 Wat kun je nu doen? Schrijf op wat er gebeurde, wie anders werd behandeld en welke reden daarbij werd genoemd.
Bekijk verbanden Recht Algemeen
Je mag informatie en ideeën ontvangen, delen en bekritiseren, ook wanneer een mening schuurt.
Wanneer geldt dit? Mondeling, schriftelijk, tijdens demonstraties en online.
Waar ligt de grens? Bedreiging, smaad, opruiing en aanzetten tot haat, geweld of discriminatie kunnen strafbaar zijn. Formeel recht, praktische werkelijkheid De grens hangt sterk af van de precieze woorden, de context, het bereik en de vraag of iemand wordt bedreigd of tot uitsluiting oproept.
01 Wat kun je nu doen? Bewaar de volledige uiting en context voordat je beoordeelt welke juridische grens mogelijk is bereikt.
Bekijk verbanden Recht Algemeen
Persoonsgegevens mogen niet zonder doel, grondslag en passende bescherming worden gebruikt.
Wanneer geldt dit? Wanneer een organisatie gegevens over jou verzamelt, bewaart, gebruikt of deelt.
Waar ligt de grens? Een organisatie kan gegevens soms zonder toestemming verwerken als daarvoor een andere geldige wettelijke grondslag bestaat. Formeel recht, praktische werkelijkheid Toestemming is niet de enige mogelijke grondslag. De organisatie moet wel kunnen uitleggen waarom de verwerking noodzakelijk en toegestaan is.
01 Wat kun je nu doen? Vraag welke gegevens zijn gebruikt of gedeeld, met welk doel en op basis van welke grondslag.
Bekijk verbanden Recht Zorg
Je hebt recht op begrijpelijke informatie, overleg en de mogelijkheid een behandeling te weigeren.
Wanneer geldt dit? Bij een medische behandeling of behandelvoorstel.
Waar ligt de grens? Leeftijd, vertegenwoordiging, wilsbekwaamheid en verplichte zorg kunnen de beslisroute veranderen. Formeel recht, praktische werkelijkheid Leeftijd, vertegenwoordiging, wilsbekwaamheid en verplichte zorg kunnen bepalen wie beslist en welke procedure nodig is.
01 Wat kun je nu doen? Vraag om begrijpelijke uitleg over het voorstel, de alternatieven, risico's en gevolgen van niet behandelen.
Bekijk verbanden Recht Zorg
Je mag je medisch dossier inzien, een kopie vragen en feitelijke fouten laten aanpassen.
Wanneer geldt dit? Voor medische gegevens die over jouzelf zijn vastgelegd.
Waar ligt de grens? Informatie die de privacy van een ander schaadt kan worden afgeschermd. De zorgverlener moet dit kunnen uitleggen. Formeel recht, praktische werkelijkheid Een dossier kan ook informatie over anderen bevatten. Dat kan invloed hebben op welke delen volledig zichtbaar zijn.
01 Wat kun je nu doen? Vraag schriftelijk om inzage of een kopie en benoem apart welke feitelijke gegevens volgens jou niet kloppen.
Bekijk verbanden Recht Zorg
Je kunt een klacht bespreken en gratis ondersteuning vragen van de klachtenfunctionaris van de zorgaanbieder.
Wanneer geldt dit? Als je ontevreden bent over zorg, informatie, bejegening of de afhandeling van een probleem.
Waar ligt de grens? De juiste vervolgroute verschilt per zorgvorm en kan via een geschilleninstantie of het tuchtrecht lopen. Formeel recht, praktische werkelijkheid De juiste route verschilt per zorgvorm, beroep en soort klacht. Een gesprek, klachtenfunctionaris, geschilleninstantie en tuchtrecht hebben verschillende doelen.
01 Wat kun je nu doen? Beschrijf één voor één wat er gebeurde, wat je al hebt besproken en welke oplossing je vraagt.
Bekijk verbanden Plicht Zorg
Informatie over een cliënt hoort vertrouwelijk te blijven en mag niet zomaar worden gedeeld.
Wanneer geldt dit? Bij informatie die je door je behandel- of zorgrelatie over een cliënt kent.
Waar ligt de grens? Een uitzondering vereist een concrete grond en zorgvuldige afweging. Alleen algemene zorgen noemen is niet genoeg. Formeel recht, praktische werkelijkheid Een uitzondering op geheimhouding vraagt een concrete wettelijke grond of een zorgvuldig onderbouwde noodsituatie; alleen algemene zorgen zijn niet genoeg.
01 Wat kun je nu doen? Leg vast welke informatie is gedeeld, met wie, waarom en welke toestemming of uitzondering is gebruikt.
Bekijk verbanden Recht Werk
Je werkgever moet maatregelen nemen tegen onveilig werk, agressie, geweld en andere arbeidsrisico’s.
Wanneer geldt dit? Tijdens je werk, ook bij contact met cliënten, patiënten of burgers.
Waar ligt de grens? Je hebt ook een eigen verantwoordelijkheid om instructies en beschermingsmaatregelen te gebruiken en risico’s te melden. Formeel recht, praktische werkelijkheid De werkgever moet risico's aanpakken, maar heeft daarvoor vaak concrete meldingen en informatie over de werksituatie nodig.
01 Wat kun je nu doen? Meld het risico schriftelijk en bewaar wat je werkgever daarna doet of nalaat.
Bekijk verbanden Belangrijke grens Zorg
Niet iedere psycholoog heeft dezelfde wettelijke registratie of valt onder dezelfde tuchtrechtelijke route.
Wanneer geldt dit? Onder meer bij de beschermde titel gezondheidszorgpsycholoog en andere BIG-geregistreerde beroepen.
Waar ligt de grens? Controleer altijd de precieze beroepstitel en registratie voordat je bevoegdheden of een klachtprocedure bepaalt. Formeel recht, praktische werkelijkheid De gebruikte functienaam zegt niet altijd welke wettelijke registratie, klachtenroute of bevoegdheid daadwerkelijk geldt.
01 Wat kun je nu doen? Controleer de exacte beroepstitel en registratie in het BIG-register voordat je een procedure kiest.
Bekijk verbanden Recht Zorg
Een beklaagde BIG-zorgverlener ontvangt de klacht en kan zelf of met ondersteuning schriftelijk verweer voeren.
Wanneer geldt dit? Wanneer tegen jou een klacht is ingediend bij een Regionaal Tuchtcollege.
Waar ligt de grens? Deze procedure geldt alleen voor zorgverleners en handelingen die onder het wettelijk tuchtrecht vallen. Formeel recht, praktische werkelijkheid Het tuchtcollege beoordeelt professioneel handelen. Dat is een andere procedure dan een arbeidsconflict, schadeclaim of strafzaak.
01 Wat kun je nu doen? Lees de klacht en reactietermijn volledig, orden het dossier en vraag zo nodig professionele rechtsbijstand.
Bekijk verbanden Belangrijke grens Zorg
Voor voorbehouden handelingen zijn bevoegdheid, bekwaamheid en zo nodig opdracht, toezicht en tussenkomst nodig.
Wanneer geldt dit? Wanneer je een voorbehouden medische handeling uitvoert of laat uitvoeren.
Waar ligt de grens? Een functie of opdracht alleen maakt iemand niet automatisch bekwaam. Handel niet wanneer de noodzakelijke kennis of vaardigheid ontbreekt. Formeel recht, praktische werkelijkheid Een opdracht of functie maakt iemand niet automatisch bekwaam. De concrete handeling, scholing, ervaring en mogelijkheid tot toezicht tellen mee.
01 Wat kun je nu doen? Controleer vóór uitvoering welke bevoegdheid, bekwaamheid, opdracht en toezicht aantoonbaar aanwezig zijn.
Bekijk verbanden Plicht Veiligheid
De politie handhaaft de rechtsorde en verleent hulp aan mensen die deze nodig hebben.
Wanneer geldt dit? Binnen de wettelijke politietaak en onder gezag van de bevoegde autoriteit.
Waar ligt de grens? De brede politietaak is geen onbeperkte bevoegdheid en garandeert niet in iedere situatie een bepaalde uitkomst. Formeel recht, praktische werkelijkheid De algemene politietaak is breed, maar geeft niet in iedere melding recht op dezelfde inzet, snelheid of uitkomst.
01 Wat kun je nu doen? Maak duidelijk of je iets wilt melden, aangifte wilt doen, directe hulp nodig hebt of over politieoptreden wilt klagen.
Bekijk verbanden Bevoegdheid Veiligheid
Agenten kunnen onder voorwaarden onder meer identiteit controleren, staandehouden, aanhouden en geweld gebruiken.
Wanneer geldt dit? Alleen wanneer een specifieke wettelijke bevoegdheid op de concrete situatie van toepassing is.
Waar ligt de grens? Noodzaak, proportionaliteit, subsidiariteit, instructies en verslaglegging begrenzen het gebruik van bevoegdheden. Formeel recht, praktische werkelijkheid Een bevoegdheid mag alleen worden gebruikt wanneer de wettelijke voorwaarden en grenzen in de concrete situatie zijn vervuld.
01 Wat kun je nu doen? Noteer welke bevoegdheid is gebruikt, wanneer, door wie en welke reden daarbij is gegeven.
Bekijk verbanden Recht Werk
Werkenden worden beschermd door regels over onder meer loon, vakantie, werktijden, rust en ontslag.
Wanneer geldt dit? Wanneer je werkt op basis van een arbeidsovereenkomst; cao-regels kunnen aanvullend gelden.
Waar ligt de grens? De precieze rechten hangen af van contractvorm, cao, sector en omstandigheden zoals ziekte of verlof. Formeel recht, praktische werkelijkheid Contractvorm, cao, sector, ziekte en verlof kunnen de algemene arbeidsregels aanvullen of de juiste route veranderen.
01 Wat kun je nu doen? Verzamel je contract, cao, loonstroken en schriftelijke afspraken en controleer welke termijn nu loopt.
Bekijk verbanden Recht Wonen
Een verhuurder moet een schriftelijke huurovereenkomst opstellen en informeren over rechten en plichten.
Wanneer geldt dit? Bij verhuur van woonruimte in Nederland.
Waar ligt de grens? Welke huurprijs- en procedurebescherming geldt, hangt onder meer af van het soort woning en contract. Formeel recht, praktische werkelijkheid De bescherming hangt onder meer af van het type woonruimte, de huurprijs, de contractduur en wat schriftelijk is afgesproken.
01 Wat kun je nu doen? Bewaar het volledige huurcontract, de bijlagen en informatie die je bij de start van de huur kreeg.
Bekijk verbanden Recht Wonen
Groot onderhoud is in beginsel voor de verhuurder; klein dagelijks onderhoud meestal voor de huurder.
Wanneer geldt dit? Bij gebreken of noodzakelijk onderhoud aan een huurwoning.
Waar ligt de grens? Meld gebreken schriftelijk en volg de juiste route voordat je kosten inhoudt of zelf werkzaamheden laat uitvoeren. Formeel recht, praktische werkelijkheid Wie het herstel moet uitvoeren hangt af van het soort gebrek. Zonder duidelijke melding is later lastiger vast te stellen wat de verhuurder wist.
01 Wat kun je nu doen? Meld het gebrek schriftelijk, voeg foto's en data toe en vraag om een concrete hersteltermijn.
Bekijk verbanden Recht Wonen
Een verhuurder mag de huur niet zonder geldige reden beëindigen.
Wanneer geldt dit? Wanneer de verhuurder een woonhuurovereenkomst wil opzeggen.
Waar ligt de grens? Bij bijvoorbeeld ernstige huurachterstand of ander tekortschieten kan beëindiging wel mogelijk zijn; bezwaar en rechterlijke toetsing kunnen een rol spelen. Formeel recht, praktische werkelijkheid Een opzegging beëindigt de huur niet altijd direct. De reden, contractvorm, reactie en eventuele rechterlijke toetsing zijn belangrijk.
01 Wat kun je nu doen? Bewaar de opzegging, reageer niet overhaast en controleer direct welke reactie- of proceduretermijn geldt.
Bekijk verbanden Recht Kinderen
Inzage en toestemming veranderen met de leeftijd van het kind.
Wanneer geldt dit? Bij medische behandeling van een kind jonger dan 18 jaar.
Waar ligt de grens? Tot 12 jaar beslissen ouders; tussen 12 en 16 meestal samen; vanaf 16 beslist het kind in beginsel zelf en is ouderlijke inzage niet automatisch toegestaan. Formeel recht, praktische werkelijkheid De leeftijd van het kind, het gezag en het belang van het kind bepalen wie toestemming geeft en wie het dossier mag inzien.
01 Wat kun je nu doen? Controleer de leeftijd, het gezag en over welke gegevens of behandeling de vraag precies gaat.
Bekijk verbanden 